Weg met dat ego
Een goede spreker is iemand die zichzelf is zonder te veel met zichzelf bezig te zijn. Ego doet niet ter zake, maar persoonlijkheid des te meer. In onze training starten wij met wat iemand van zichzelf al meebrengt. Dat versterken we.
Als ervaren trainers in spreek- en debatvaardigheid weten Minke Muilwijk en Joke Holwerda dat de focus behoort te liggen op het contact en het verhaal. Daarom is het een sine qua non dat er tijdens de trainingen een sfeer is waarin de spreker de ruimte voelt om fouten te maken, gek te doen, te experimenteren. In het leerproces gaat het niet om het ‘goed’ doen, het gaat om onderzoeken wat werkt voor jou. De monitor die aanspringt en die ons altijd uit ons doen haalt, heeft uiteindelijk altijd te maken met onze angst voor statusverlies, met, daar is-ie weer: het ego.
In de training oefenen we met de impact die die monitor heeft: hoe zorg je ervoor dat je ondanks die kritische en oordelende stem in je achterhoofd toch in staat bent om bij jezelf en je verhaal te blijven? Hoe behoud je ondanks de aanwezigheid van die stoorzender toch het contact met je publiek?
Joke Holwerda
Veel mensen hebben last van overbewustzijn als ze op een podium staan, weet ze vanuit haar ervaring als theater- en regiedocent: “Bang om af te gaan.” Dat euvel overwinnen: daar is geen trucje voor omdat het voor iedereen anders werkt.
Maar het begint met contact. Contact met jezelf en contact met de ander. En daar is niets zweverigs aan; het is juist praktisch. Je moet mensen uit hun hoofd krijgen, in het hier en nu.
Ze is goed in observeren, betrokken kijken naar wat er gebeurt bij iemand die op een podium staat. Iemand moet zich veilig en gezien voelen.
Als regisseur houdt ze van vertellend theater: een vorm waarbij de acteur op een intensieve manier bezig is met het publiek terwijl hij ondertussen moet dealen met lappen uit het hoofd geleerde tekst. Daarbij besteedt ze veel aandacht aan tekstbehandeling, stemgebruik, ademhaling en het ritme in de tekst. “En als er ruimte voor vrijheid is, dan is er niks mooier dan de denkende spreker.” De spreker die al pratend, in contact met z’n publiek, op ideeën komt. En dat, zonder dat het een performance wordt. “Je verhaal laten meanderen.”
Naast haar werk als theatermaker en docent fysiek theater gaf Joke trainingen spreekvaardigheid en debat aan de Hanzehogeschool en de Rijksuniversiteit van Groningen. Als trainingsacteur coacht ze op gespreksvoering in diverse onderwijssituaties. Ook geeft ze lezingen over kunst- en cultuuronderwijs.
Minke Muilwijk
Als ervaren speechschrijver en spreker onderkent ze het spanningsveld tussen improvisatie en het juiste woord op de juiste plek. Stilistisch sterk, inhoudelijk scherp, moedigt ze sprekers aan hun sterke kanten optimaal te benutten. Authenticiteit is belangrijk, maar het is geen toverwoord. “Vertrekpunt is altijd datgene wat iemand zelf al inbrengt: wat past bij iemand, dat wil je versterken. Hoewel ‘het beste uit jezelf halen’ soms ook betekent dat je sommige dingen beter niet laat zien.” Het gaat om een ontspannen basishouding, maar je moet ook iets te zeggen hebben, want uiteindelijk gaat het altijd om de inhoud. “Er zijn een paar eenvoudige technieken om tot een goed verhaal te komen. Die kun je leren. Het gaat om structuur en timing: spanning opbouwen en rust nemen.
Als debattrainer en recensent is Minke gewend om goed te luisteren en kritisch te oordelen, met de nodige ruimte voor humor en luchtigheid. “Mensen zijn zich vaak niet bewust van het ongemak dat ze uitstralen, omdat ze te hard hun best staan te doen. Een spreker moet zichzelf een beetje kunnen loslaten om zijn verhaal te laten aankomen. Een goed verhaal ontstaat in de ruimte tussen spreker en luisteraar. Het is een plek waar je elkaar ontmoet.”
Minke Muilwijk is docent en debattrainer aan het Praedinius Gymnasium te Groningen. Daarnaast verzorgt ze debattrainingen voor studenten aan de RUG en treedt ze desgevraagd op als trouwambtenaar. Als journalist en recensent bij het Dagblad van het Noorden verzorgde ze interviews met musici en choreografen voor een live publiek.
“Wie niet horen wil, moet voelen”
-Minke Muilwijk, nadat een leerling zijn huiswerk niet had gemaakt